Paradoks, yani kısır döngü. Bir döngünün kısır olabilmesi için hep dönmesi gerekir. Örneğin 1/3 bir paradokstur. Zira sonuç 0,3333333... şeklinde gider durur. Halbuki pi sayısı bir sabit bir döngüye sahiptir. Her ne kadar nerede bittiğini bilmesek de, bittiği bir yer olduğunu düşünerek işlem yaparız.

Bu film de benim kimi paradokslarımı tekrar gün yüzüne çıkardı.

Öncelikle filme dair izlenimimi söyleyeyim, sonra paradoks meselesine dönerim.

Filmde bir kadın etrafında dolanan üç erkek var. Bu kişilerin hepsi başrol oyuncusu olmasına rağmen, kanımca hiçbiri diğerini örtmüyor. Tahminimce amaç ortadaki fikrin insanların da üzerine çıkarak ön plana alınmasından ibaret. Bu fikir de "İnsan kötülüğü terk edip iyi insan olabilir". Buraya kadar makul. Yalnız, film bu fikri vermek için yeterli mi? Bence değil.

Bu filmde kadın, ürünsel olarak işlenmemeliydi. Birçok filmde gördüğümüz gibi kadın yine gençliği, güzelliği ve can yakıcı bakışlarıyla ortalarda dolanıyor, dolanıyor ve derken korkularının esiri olup düşünebileceği en kötü hale düştükten sonra intiharı yeğleyerek hayattan vaz geçiyor. Aktristimiz olmadan bu kurguyu anlar mıydık? Bence anlardık.

Tabi meseleyi 1984 Almanya'sı çapında düşünmek gerek. Gençlerin büyük kısmı Berlin Duvarı'nı dahi hatırlamayacaktır. Bir ülkeyi ikiye ayıran ve ölüm kusan bir duvar. Duvarın bir tarafında kapitalist sistem, liberal ekonomi, laik, demokrat ve dindar Almanya; diğer tarafında Sosyalist, dinsiz, düşüncesiz, baskıcı Almanya. Farklı bir düşünceyle hayatı idame ettirme şekilleri farklı olan iki kardeş. Görüşmelerini yasaklayansa bir duvar...

Sosyalist Almanya'da kadının rolü yok gibi bir şey. Elbette "Yoldaş" diye bir tanımlama var; lâkin gerek Komünist Manifesto'da gerekse Marks ve Engels'in teorisini çizdiği bu yeni dünyada kadın yalnızca ortak payda.

"Komünistlerin kadınların ortaklaşalığını getirmelerine gerek yoktur; bu, çok eski zamanlardan beri zaten var."
Komünist Manifesto

Gerek Manifestoya gerekse bu hususa dair tartışma niyetinde değilim. Bu nedenle isteyenin gidip kitabı okumanısını öneririm. Bu arada şunu da belirtmek isterim ki, bir insan Komünist Manifesto'yu okudu diye Komünist olmaz.

Filme tekrar döneyim. Erkek karakterlerin arasındaki ortak payda kadın. Sanatkâr, Bürokrat ve esas oğlan, bu kadın etrafında yaşıyor. Kadın ölünce bütün sorun bitiyor. Sanatkâr olduğunu düşünen zat tam bir düdük makarnası; ama ne yapsın. Ülkesini ve ülkesinde yaşayanları seviyor. Bu nedenle fikirleriyle ülkesindekileri düşünmek için gereken her türlü çabayı (?!) sarf ediyor.

Bürokrat abi, yükselme hırsında. Kimi meselelerin üzeri örtülür, kiminin açılır, kimi yoktan var edilir, kimi de varken yok... Tam bir bürokrat. Bu nedenle bu zatı düşünmeye gerek yok.

Esas oğlan düşünülmesi gereken asıl kişi gibi. Hani burada diyeceğiz ki "Ömrünü paranoyak bir şekilde geçirip insanlara elinde bulundurduğu yetkiyle gerçek dışı olanı itiraf ettirmenin hazzını yaşayan bir kişi bir gün yanlış yaptığını anlar da 'İYİ' olursa..."

Muhtemelen bence takılınacak nokta, yukarıdaki üç nokta (...) bu cümleyi nasıl bitirirsek filmi öyle anlamış olacağız gibi bir kurgu var; ama katılmıyorum. Hani hep sorarlar ya "Ailemiz Hıristiyan olsaydı o zaman da Müslüman olur muyduk?" diye. Fikrimce bu tip bir soru soran kişinin durup düşünmesi ve ağzından çıkanı iyice işitmesi gerek. Allah bu kafayı bize saksı niyetine vermemiş. Düşünün, bulun, tevbe edin ve bana ulaşın diye vermiş. Şayet günah içinde yaşadığını düşünen bir kişi tevbe edip salavat getirirse Müslüman olur, önceki günahlarını tekrar etmez ve geçmişini anlatarak "Bakın ben böyleydim; ama döndüm, şimdi iyiyim" demeden, suskunluk içinde günahından değil yalnızca gelecekte işleyeceği sevapları düşünerek yaşarsa kimse ağzını açamaz. O artık pırıl pırıl birisidir. Hükmü de Allah'a aittir.

Buradaki paradoks, filmi benim izlediğim şekilde filmi kadın etrafında görenlerle, esas oğlan etrafında görenler arasından çıkar kanaatindeyim. Lüzumsuz, devamsız ve kısır bir sonuç.

Tabi gönül isterdi ki teni gösteren bir film olmasın; ama bir Alman filminden başka bir şey zaten beklenmez. Şükür ki görmek istediğimizden ötesini görmemeyi başarabiliyoruz.

Hasılı, film, Almanya'nın o rezil günlerini hatırlattığı için beğenerek izledim. Duvar yıkıldıktan sonra yaşanan çarpıklıklar (Uyuşturucu, porno, hırsızlık vs.) Almanya'yı Almanya yapan esas unsurlardan birisi.

Tüm bunların içinde ve fakat en uzağında dikkatle düşünmemiz gereken meseleyse İkinci Dünya Savaşından tam bir hezimetle çıkan Almanya'nın bunca çile çekmesine, Büyük Ekonomik Buhran'la (1929) parasının yaklaşık %30.000.000.000 değer yitirmesine rağmen şu an Dünya'nın en büyük ilk on ekonomisine sahip olması.

Gel de anla*

Sonda söyleyeceğimi başta söyleyeyim. Filmi beğendim. Filmin sonunda Dreyman'ın Bakan Hempf'e söylediği, sizin gibi insanlar da bu ülkeyi yönetti cümlesi vurucu bir cümleydi. Çok etkileyici.

Pislik herifler. Bir pislik de, Wiesler'in arkadaşı. Yükselme hırsında olan arkadaşı.

Komünist yönetim; baskıyla özdeşleşmiş. Hüzün var, aşk var. Düşüncenin baskı altında olması var.

Berlin duvarının yıkılması, iyiliğe evrilen Wiesler ve yazar Dreyman'ın kurtuluşu demek. Onların şahsında iyiliğin ve özgürlüğün kurtulması demek.

Anlamak ekibine teşekkürler...

Gün akşamlıdur devletlum; dün doğduk, bugün ölürüz.

"İzlemeler" kelimesi bana en baştan beri çok manidar gelmişti.anlamak.com 4 farklı tarzda film bizlere sunarak sadece bu filmleri değerlendirmemizi istemiş olamaz diye düşündüm.

İzleyenleri izlemek. Onlar izlemiş, kaydetmiş biz de onları izledik. Bİrbirinden değerli emek ve para harcanıp bize sunulan bir şeyleri izlemek. Ben bu yapımlardan sadece "başkalarının hayatını" izlemedim, izleyemedim. İzlerken izlendiğimin de, birilerinin beni kaydettiğini bildiğimden izlemedim. Elhamdulillah.

"İmparator un yolculuğunda" gözlerimden kalbime bilgi,huzur,içimizdeki ve hayattaki hakiki güzelliklere ne kadar da hasret kaldığıma dair hissiyatlar akarken,diğer filmlerde bu atmosfer dağıldı,karıştı,kayboldu.

İşte hayatı "bizleri izleyenlere" göre izlemek,hem kendimize hemde çevremize hem de ebedi alemde harikalıklar getiriyor.Rabbim bizlere lütfetsin.

DAS LEBEN DER ANDEREN/ÖTEKİLERİN HAYATI

Filmin cümleleri ve benim anladığım kadarıyla Das Leben Der Anderen

-Hiç bir şey yapmamış olsanız bile insanlığa zarar vereceğinize inanmamız, sizi tutuklamak için yeterli bir sebeptir.
-Anlamak için görünene çok başka açılardan bakmak gerekiyor.
-İnsanlar vicdanlarını dinler,görevlerinin izin verdiklerini değil.
-ÜMİT, EN SON ÖLÜRMÜŞ
-Çocuklar her yerde aynı masumiyette oyun oynuyor.
-İnsanların takıntılarının olması büyük bir sorun oluşturur.
-Sanatçıların olmazsa olmaz denilecek verdiği partiler.En pahalı şaraplar, her çeşit alkollü içecekler, şık giyimli bay ve bayanlar.Kulağı tırmalamayan müzik.
-Komşunun gözü hep karşı komşunun kapısında mıdır
-Brecht’in kitabını merak ettim.
-“İnsanlar arasında kendimi harf gibi görüyorum.” Filmdeki en iyi cümlelerdendi.
-İnsanlar arasında kendimi yabancı/yabani hissediyorum.
-Sanatçıların beğenilme, alkışlanma isteği hep var olacaktır.
-Tam hatırlayamıyorum ama bir yerde okuduğumu sanıyorum Allah kendinin bilinmesi istediği için insanları yarattığı diye bir şeyler hatırlıyorum.Daha dikkatli okumalıyım:)
-Hediyeleşmek ne güzeldir.Hem de sünnettir.Ki hediye kitap olunca kim hayır diyebilir.
-Olmazsa olmaz sevişme sahneleri.
-Yabancı oyuncuların oyunculukları daha mı gerçekçi yoksa onlara yabancı olduğumuz için mi?
-Paralı ve kişilikten mahrum adamların kadınları kullanması.Kadınlar yine cinsel obje.Bu her memlekette aynı demekki.
-Neden müstehcen sahneler bu kadar göze sokulur ki!
-Can alıcı bir cümle “Bir yazar gerçeklerin farkında olmalıdır.” Ama hangi gerçeklerin? Kime göre gerçek?
-Brenct’ten buluttan cümleler…
-Piyano ne güzel haykırır içimizde sessizlikleri…
-Dedektif, yapılanları konuşulanları duyuyor,hayal ediyor ama göremiyor.
-Bizi gören, duyan, her halimizi, her anımızı bilen Allah’ımız var.O’nsuz bir yer var mı?.
-Çocuk sahibi olmak insanları daha mı merhametli yapıyor? Anne olmak, baba olmak…
-Oyunculuk; kendi gibi oynamak mı, başkası olmak mı?
-Olduğu gibi görünmemek, göründüğü gibi olmamak!.
-Sanat için insan kendini satar mı?
-İntihar: Ümitlerin ölümü müdür?
İnsan neden ölmek ister ki diye sormak geldi içimden ama çok kez ölmek isteyen “ben” buna sadece acziyet diye cevaplayabilirim. Ölmeyi istemek Allah’a isyan mıdır? Yoksa insanın tükenmişliği, güçsüzlüğü, yorulmuşluğu, ümitsizliği ve malum acziyeti midir? Hepsi bir arada olunca neden ölmek istemesin ki insan? Sorularına cevap bulamayıp, o soru ve sorunlarla başa çıkamayacağını düşünüyorsa ve kimseye de anlatamıyorsa neden ölmek istemesin ki?
İsyan mı acziyet mi?

-Ben bir yazarım diyen muhakkak daktiloyu kullanmalıdır.En azından herhangi bir yazısını daktiloda yazmalıdır.
-Evi alt üst edip mahvettikleri yetmiyormuş gibi kitaplara da zarar vermiyorlar mı!
-Ben bu dedektiften bir şey anlayamadım. Kimin tarafında? Kadına mı tutuldu? Yazık! İşine duygularını karıştırdı ve sonuç hüsran.
-Siyasetten hiç anlamıyorum. Anlamak da istemiyorum. Ben 5 yaşındayken Berlin duvarı yıkılmış.

-Filmin sonu harikaydı.Bana da ithaf edilecek bir roman, bir şiir kitabı istiyorum:)

16 Mart 2008. Saat 03:24. Filmi ikinci kez seyredişim. Filmi bir kaç kez daha izleyebilirim çünkü beğendim.Filmden benim anladığım bu kadar. Teşekkür ederim.

Beni İLAHİ aşka ulaştıracak bir Şems'e hasretim.