Leotoplatz
Hradcany Tepesi
Prag
Paskalya Yortusu 1605

David Fabricius: Friesland

Mektup yazma sözümde geç kaldığım için bu kurtuluş festivalinde, artık oturup sana yazmam ve başarımdan söz etmem gerek. Sevgili Fabricius, ben ne kadar aptal bir kuşmuşum! Araştırmam boyunca Mars yörüngesi sorununun yanıtını elimde tutuyormuşum da, haberim yokmuş! 8 dakikalık bir yay hatası nedeniyle o sorunla uğraşmaktan vazgeçtiğimden bu yana dört uzun yıl geçti ve şimdi yeniden bu konuya yöneldim. Bu arada elbette geometride çok ustalaştım ve Mars sorununda işime çok yarayacak bir sürü matematiksel yöntem geliştirdim. Son saldırı iki üç yılımı daha aldı. Eğer içinde yaşadığım koşullar daha iyi olsaydı, bu işi daha kısa bir zamanda bitirebilirdim, fakat bu süre içinde bağırsaklarımdan hastalandım, 1604 Nova’sı ile ilgilendim ve bir oğlum oldu. Fakat gecikmenin nedeni de yine de benim kendi aptallığım. Bunu itiraf etmekten acı duyuyorum, ama çözümü bulduğumdan bile, bunun aradığım çözüm olduğunun ayırdımında değildim. İşte böyle ilerliyoruz sevgili Doktor, bir düşte körlemesine akıllı, ama gelişmemiş çocuklar gibi!

İşe yeniden, Mars’a yeniden dairesel bir yörünge vermeye çalışarak başladım. Bunda başarısız oldum. Sonuç basitçe, gezegenin yolunun iki yandan içe doğru ve karşıt kutuplarda yine dışa doğru eğimlendiğiydi. Hemen söyleyeyim, bu oval figür beni çok ürküttü. Bu, bilimimizin başlangıcından bu yana astronomlarca tartışmasız kabul edilen dairesel hareket dogmasına ters olan bir şeydi. Fakat ortaya koyduğum kanıtlar da göz ardı edilemezdi. Bunun yanında, Mars için geçerli olan, biliyorum ki diğer gezegenler ve dünyamız için de geçerli olacaktı. Bu dehşet verici bir şeydi. Ben kimdim ki dünyanın yörüngesini yeniden biçimlendiriyordum? Ve onca çaba! Doğru, episaykıl & tersine hareketlerin ve geri kalan her şeyin sabitlerini temizlemiş ve şimdi bir sandık gübreyle, yani bu ovalle kalakalmıştım – nasıl da pis kokuyordu! Ve şimdi arabaya kendimi koşmalı ve bu iğrenç yükü kendim çekmek zorundayım!

Kısa bir hazırlık çalışmasından sonra bu ovalin bir yumurtaya benzediğini duydum. Kuşkusuz bu sonuca ulaşmak için biraz geometrik el çabukluğu ve kurnazlık gerektiriyordu, ama gezegenlerin oval yörüngeleri olduğunu göstermenin başka bir yolunu bulamadım. Bu bana epey akla yatkın geldi. Bu şüpheli yumurtanın yerini bulmak için, 180 tane Mars-Güneş uzaklığı hesapladım ve bunları topladım. Bu işlemi 40 kere yineledim. Yine başarısız oldum. Daha sonra gerçek yörüngenin yumurta şekli & çember arasında bir şey olması gerektiğine karar verdim, tıpkı tam bir elipsmiş gibi. Tüm bunlar olurken elbete çıldıracakmış gibi oluyor ve bulduğum her saman çöpüne tutunmaya çalışıyordum.

Daha sonra o tuhaf & harika olay gerçekleşti. Ovalin basık taraflarıyla ideal çemberin yörüngesi arasında bulunan orak şekillerinin ya da aycıkların, en kalın noktalarında çemberin yarıçapı olan 0,00429’a eşdeğer bir genişlikleri olduğu ortaya çıktı. Bu değer bana tuhaf bir biçimde tanıdık geldi (nedenini bilmiyorum: çoktan unuttuğum bir düşteki bir önsezi miydi acaba?). Artık, Mars’ın konumu, güneş ve uydunun merkezi arasında oluşan açıya yönelmiştim. Şaşkınlık içinde, bu açının sekantının 1,00429 olduğunu gördüm. Bu değerin -0,00429– yeniden karışma çıkması, bu açıyla güneş arasında, gezegenin aldığı yolun her noktasında sabit olan bir ilişki olduğunu gösterdi bana. Sonunda, bu sabit oranı kullanarak Mars yörüngesini hesaplamanın bir yolunu bulmuştum.

Bunun işin sonu olduğunu mu düşünüyorsun? Bu komedinin bir de son perdesi var. Bu yeni bulduğum oranla yörüngeyi saptamaya çalışırken, geometride bir hata yaptım ve yine başarısız oldum. Umutsuzluk içinde bu formülü bir kenara atıp, yörüngenin bir elips olduğunu varsayarak yeni bir hipotez geliştirdim. Geometri yoluyla bu figürü kurduğumda, kaçınılmaz olarak iki yöntemin de aynı sonucu verdiğini gördüm ve anladım ki denklemin, elips şeklinin matematiksel bir ifadesiydi. Şaşkınlığımı, neşe & utancımı bir düşün Doktor! Ne olduğunu bilmeden önümde duran çözüme öylece bakıyormuşum! Artık bunu bir yasa olarak ortaya koyabilirdim, basit, kısa ve gerçek: Gezegenler, güneş tek bir odakta olmak üzere elips biçiminde hareket ederler.

Tanrı büyüktür ve her zaman olduğu gibi onun hizmetindeyim.

Sevgili dostun,

Johannes Kepler

KEPLER
John BANVILLE
Çeviren; Gökçen EZBER
Kabalcı Yayınları
1. Baskı, Mayıs, 1999, Sf. 191-193