İki haftadır, bıkmadan usanmadan dinlediğim tek bir albüm var : “Cennet İlahileri”.
Albümü ne yazık ki gazete ropörtajıyla tanıma fırsatı buldum. Lisedeyken özellikle, defalarca dinlediğim ‘Koridor” ve “İlhan- Aşk” albümlerinden sonra bu değerli insanın hâlâ bir yerlerde nefesleniyor olduğunu bilmek son derece sevindirdi beni. Nefeslenmekle kalmayıp bizlere nefes dahi veren İrem, Cennet İlahileri’nde bizlere bunu ziyadesiyle yaşatıyor. Albümü dinler dinlemez ney sesinin rüzgârına veriyor insan kendini. Bir müddet sonra da o ılık ve gizemli alemde kendinizden geçiyorsunuz.
Yıllardır, medyadan ve rutinin keşmekeşinden uzakta ruhunu zenginleştiren İlhan İrem 5 yıl gibi uzunca bir aradan sonra dinleyicilerine şiirsel ve mistik esintilerle dolu bir albüm hazırlamış. Bu durum İlhan İrem tanıyanlar için hakikaten bir devrim özelliği taşımakta.
Sevgili İlhan İrem’in albümünün adının neden Cennet İlahileri sorusuna verdiği cevaptan da albümün ne denli manevi bir zenginlik taşıdığını görmek zor olmuyor.
“Cennet İlahileri müzikal yolculuğumun bugün vardığı doruktur. İnsanlık onurunun, hoşgörünün, sevginin yitirildiği karanlık dünyaya, birer saatlik dinleyiş sürelerince yaktığımız sonsuz ışıktır. Medeniyetlerin ve dinlerin buluşması. "Cennet İlahileri" ruhları ve beyinleri boş olmayanlar için, düşüncesi ne olursa olsun, gözlerini dolduracak, yüreğimizden kopmuş bir yapıt. Cennet İlahileri'nde, duru, saf sevgiyi, İlahi Aşk'ı anlatıyorum.”
1 yılda hazırlıkları tamamlanan albümde, İlhan İrem’in “Masalsı bir rüyada karşılaştık” dediği eşi Hansu İrem’in yazmış olduğu sözlerle birlikte, seslendirdiği de bir parça ile albümün tamamiyle birlik ruhundan doğduğu anlaşılıyor.
Dinlemekten pişmanlık duymayacağınızı düşündüğüm ve dilediğim albüm için çok fazla söze gerek olduğunu düşünmüyorum. Zira İlhan İrem’in duruşu da yıllardır hep bu yönde olmadı mı? Bir an önce albümünü edinip, o tarifsiz atmosfere ruhunuzu bırakmanızı öneririm.
Şuh sesiyle ruh dünyamıza ilahi sesler fısıldayan sevecen insana tekrar hoşgeldin diyorum. Bu albümle, şarkı sözünde de değindiğin gibi “Aşk Kapıları” bu tevazu ve derinlik barındıran ruh için aralanmış görülüyor…Yolunuz daima ışık ve sevgiyle olsun…
Sözü şimdi, o esrarlı ve huzurlu müzik yolculuğunuza çıkmadan önce müziğin sahibine, sevgili İlhan İrem’e verip, sizleri 7 haziran 2006 tarihinde sayın Mevlüt TEZEL’in kendisiyle yapmış olduğu ropörtajla başbaşa bırakıyorum.
“Bir tapınak kurmak için ötekini yıkmak gerekir.”
Uzun süren sessizliğini "üretimlerimin şahikası" olarak nitelediği "Cennet İlahileri" albümüyle bozan İlhan İrem, yıllar sonra ilk kez Kelebek'e konuştu. Sorularımızı kendi şiirsel üslubuyla yanıtlayan İrem, "Engizisyon hücrelerinde çığlıklar hâlâ çarmıha gerili... Bir tapınak kurmak için, ötekini yıkmak gerekir" gibi Da Vinci Şifresi'ni anımsatan mesajlar verdi.
33 yıllık sanat yaşamına 23 albüm ve 10 da 45’lik sığdıran müziğimizin yaşayan efsanesi İlhan İrem, yıllardır medyanın gündeminden uzakta yaşıyor. Ne bir konser veriyor ne de televizyona çıkıyor. Yüz yüze röportaj bile vermiyor. Ancak popüler kültürden kendini tamamen soyutlayan İrem’in geri dönüşünü hasretle bekleyenlerin sayısı da çok fazla. İlhan İrem ile "Cennet İlahileri" albümü vesilesiyle röportaj yapmak istediğimde yüz yüze konuşabileceğini belirtmişti. Ancak onun ailevi sağlık sorunları, röportajın ancak e-mail aracılığıyla yapılabilmesine neden oldu. İrem’e dair merak edilen birçok şeye açıklık getirmek adına kendisine detaylı 30 soru yolladım. Öne sürdüğü nedenlerden dolayı röportajımız 12 soruyla sınırlı kaldı. Röportajdaki yanıtlar kısa, ama hepsi derin ve mistik anlamlar içeriyor. Kısacası İlhan İrem Şifresi’ni çözmek size kalıyor.
-Öncelikle birçok hayranınızın merak ettiği soruyla başlamak istiyorum. İlhan İrem neden yıllarca gündemden uzak kaldı?
Gündem, kumdan kaleler gibi. Dalgaların gelgitleriyle bir anda yok oluyor. Duru görülerini yitirmiş ucubeler, kendi çukurlarında alkış tutuyorlar pisliklerine.
- Popüler hayata karşı ördüğünüz duvarın arkasında hep mutlu mu kaldınız? Hiç pişmanlık yaşamadınız mı?
Vazgeçme maliyeti hep vardır. Doğum sancıları hayatın ilk ipuçlarını verir. Işık ve sevgi yolculuğunda, pişmanlık ardınızdan bakakalmış kara delikler kadar uzak.
- Bir röportajınızda "Bütün felsefeleri, dinleri, politikaları aşan bir özel düşünce sisteminde ütopik görüntülü bir çatı inşa etme uğraşındayım" dediniz. O çatıya ulaştınız mı?
Bir tapınak kurmak için, ötekini yıkmak gerekir.
- Baskılar yüzünden toplatılan, Tanrı’yı sorguladığınız metafizik bağlamdaki ilk yapıtınız "Bir Varmış Bir Yokmuş (Kuklacı Amca)" adlı 45’liğinizden bugüne yani Cennet İlahileri’ne kadar geçen sürede neler değişti?
"Sevgiliye", "Bezgin", "Pencere", "Köprü", "Ve Ötesi", Dünden Yarına", "Uçun Kuşlar Uçun", "İlhan-ı Aşk", "Koridor", "Sevgililer Günü", "Aşk İksiri", "Cadı Ağacı", "Hayat Öpücüğü", "Seni Seviyorum", "Bir Meleğe Aşık Oldum", "Işık ve Sevgiyle 30 Yıl" ve "Cennet İlahileri"... Hayat yükselen bir daire, hep aynı noktalardan geçiyoruz, farklı yüksekliklerde.
-İnsanlar hakkında oluşturulan genel yargılar hep akılda kalır. Sizin için de "Metafiziğe, tasavvufa kaptırdı kendini", "O artık başka alemlerde yaşıyor" dendi. Bunları duyduğunuzda neler düşünüyordunuz?
Bu alemde öyle mucizeler var ki! Yalnızca görmek gerek. İnsanlığını yitirmiş boş bedenler, rüyalarını, ruhlarını satmış kabuklar. Silikon hayatlarda plastik çiçekler. Kokmuyor, yaşamıyor, sevmiyor, görmüyorlar.
- Bu tasavvuf anlayışı, 1989 yılında çalınması yasaklanıp "Uçun Kuşlar Uçun" albümünden çıkartılan
Blues For Molla" şarkısını içine alıyor mu?
Engizisyon hücrelerinde çığlıklar hálá çarmıha gerili. Tüm dogmalardan azade hissedebiliyor musunuz? Ve ne yazık ki hálá Dünya öküzün boynuzunda dönüyor.
- Cennet İlahileri kapak tasarımından şarkı sözlerine kadar çözülmeyi bekleyen bilmecelerle dolu. Ön kapakta yatan genç kız, arka kapakta görkemli bir edayla yürüyen tavus kuşu ve CD’nin üzerindeki 12 melek (Belki de 12 Havari)... Bu figürler hakkında yaratıcısından ipuçları alabilir miyim?
Yanıtlar, zaten sorunuzun içinde gizli. "Cennet İlahileri"ni bir kez daha dinlerseniz?
- İlhan İrem albümlerinin kuytu köşelerinde gizli mesajların yer aldığına ve defalarca dinlendikten sonra bu mesajların ortaya çıktığına dair şehir efsaneleri dilden dile dolaşıyor. Bu noktadan yola çıkarak "Cennet İlahileri"nde yer alan "Şatlup" ve "Sekiz Bulut Dağının Prensesi" şiirlerindeki sis perdesini aralayabilir misiniz? Google’da araştırma yaptığımda ilginçtir "Cennet İlahileri"nden başka bir veri çıkmadı.
Yanlış yerde aramışsınız. Google’da aramak beyhude çaba. Maya ağacının kökleri arasındaki melaikeler size fısıldardı.
- Eserlerinizde yarattığınız derin ve mistik dünyanın, her şeyin ışık hızıyla tüketildiği çağımızda anlaşıldığını düşünüyor musunuz?
Her şeyi ışık hızıyla tüketenlerin karşısında, ışık hızında algısal boyutta seyahat eden binlerce Sevecen. Yalnızca ölümcül bir iskelet olmadığının bilincinde, varlığının en kadim sırlarında, sessizliğin sesi öyle bir kalabalık var ki! İşte İnsan!
- Hansu İrem ile evlenmeden önce birbirinizi rüyalarınızda gördüğünüz ve daha sonra da bir konserinizde tanıştığınız doğru mu?
Masalsı bir rüyada karşılaştık.
Yıllar sonra Ankara’daki konserimde, göründüğü an kayboldu.
"Sözcüklerin büyütülmesinin bazen sessizlik olduğunu..... ve neşenin büyütülmesinin bazen gözyaşları..."Magnafantagna yazılı bir kitap kalmıştı elimde. Sindrella’nın sihirli cam pabucu gibi.
- 80’li yılları her şeyiyle özetleyen Sevecen adlı fotoromanda deniz kenarında piyano çalan halinizi şu anda aklınıza getirdiğinizde neler düşünüyorsunuz? Çok mu masumduk o yıllarda ya da şimdi çok mu profesyoneliz? 80’li yıllar size ne hatırlatıyor?
Sevecen’de reenkarne olmuş platonik aşk anlatılıyordu. Sanatımda profesyonel, Dünyevi hayattaysa amatörüm. Işık ve sevgiyle...
- Psikologlar şarkılarınızın yatıştırıcı etkisi olduğunu söylüyormuş. Hatta Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları’nda tedavi görenlere sizin şarkılarınız dinletiliyormuş... Doğru mu?
Müziğimin ruh hastalıkları tedavisinde rehabilitasyon amaçlı kullanıldığını biliyorum. Bu bana kainatın hediyesi. Evrendeki pozitif enerji, şarkıların titreşimleriyle ruhlara akıyor... Şifacı bir sinerji oluşuyor.
Mevlüt TEZEL
Hürriyet / Kelebek Eki
7 Haziran 2006